Ölümdə Qurtuluş

 

 

                                           Dağlar püskürdü  vulkan

                                           Göylər ağladı al qan

                                           O dəhşətin önündə

                                           Titrədi bütün cahan

                                             

Bu hadisələr 1992-cı ilin fevralın 26- da Azərbaycanın Xocalı şəhərində baş vermişdir.

Leyla ana:

-          Hər tərəfdən atışma səsləri gəlirdi, bilmirdim nə edim. Şəhərə artıq tanklar daxil olmuşdur. Hər tərəf od, qışqırıq və ölü…..çoxlu  cəsədlər ilə dolu idi! Qapı döyüldü, ərim idi :

-          Leyla, uşaqları götür çıx, artıq çox yaxındadırlar.

     Heç bilmirdim nə edim.

-          Tez durun, gedirik!

      Uşaqları yerlərindən durquzdum.Geyinməyə vaxt çatdırmadıq.

-          Gedək tez olun gəldilər, arxada qalmayın  cəld olun! Arxamca gəlin! Gecikməyin, tez!

     Ayaqyalın bayıra atıldıq, ayaqlarımı çölə qoyanda, sanki bıçaq kimi ayağımı soyuq kəsirdi, amma geriyə dönmək olmazdı. Getdikcə  ayaqlarımın altını his etmirdim. Don ayağımı vurmuşdu. Hər yanda meyidlər vardı, hamısını  tanıyırdım, səhər yaşayanlar indi ölümə boyun əymişdirlər. Meşəyə çatdıq, getmək getdikcə daha da çətinləşirdi. Soyuq iliyimə işləyirdi . Arxaya çevrildim şəhər od tutub yanırdı. Qışqırıq, güllə səsləri, yanıq qoxusu bu ancaq yanmış evlərin deyil, həm də yanmaqda olan meyidlərin qoxusu idi. Məni dəhşət bürümüşdü, doğma şəhərim insanları ilə birlikdə məhv olurdu. Ərimə baxanda gözlərini kinlə dolu olduğunu sezdim. Həmişə nə edəcəyi bilən ərim indi təlaş içində idi.

-          Toğrul, indi sən ailənin başçısısan! Meşəylə gedin. Düz gedin  Kəlbəcərə çatacaqsız. Mən isə şəhərə gedirəm.

Mən:

-          Yox, qadan alım, getmə,  gəl bizlə.

-          Yox, şəhəri belə qoymaram, ölürəmsə mərd kimi ölüm, qohumlarım orada ölür, mən qaçım olmayacaq. Bəlkə kimisə xilas etdim, gedirəm. Bil ki, səni və uşaqları çox sevirəm. Səninlə axırıncı görüşümüzdü.

   Əllərimdən tutdu və sonra bağrına basdı:

-          Səni sevirəm, səni həmişə evimizdə nəvələrimizlə birlikdə oynayan yerdə təsəvvür edirdim, amma indi…Biz ayrılmalıyıq, gedin onlar yaxınlaşırlar! Arxaya çevrilmədən qaçın (qaçaraq şəhərə döndü).

-          Eh, oğlum gəl!

 Oğlumun gözlərinə fikir verdim, atası gedən andan kişiləşdi.Bacısının əlindən yapışaraq:

-          Gəlin ardımca, aparacağam sizi.

    Qundağı bağrıma basaraq gedirdim, amma getdikcə çətinləşirdi.Getməliydim indi düşmək olmaz. Uşaqları sağ çıxarmalıyam, sonra mənə nə olursa olsun. Bütün şəhərdən qaça bilənlər bizimlə birlikdə irəliləyirdi. Arxamızca dəhşətli mator səsini eşidirdim, bu tanklar idi. Qaçın, gəlirlər, qaçın. Hamı qaçmağa başladı. Açıqlığa çıxdıq, hər tərəf qaranlıq idi. Dağların döşündən hərbi texnikanın işıqları yandı və dinc əhalinin üzərinə silahlar tuşlandı. Bizdən nə istəyirlər, bizlərlə bir əli silahlı belə yoxdur. Hamı çaşqınlıq içində idi hara qaçaq, amma gec idi. Erməni donuzları bizi mühasirəyə almışdı. Hamını bir yerə yığdılar. Əl-ayağımızı bağladılar. İnsanları bir-bir çıxarırdılar. Ölənlər də, öldürənlər də hamı biri-birini tanıyırdı. Nə vaxtsa qonşu idik. Əhməd kişini və qızını meydana çıxartdılar:

-          Qızını zorla!

-          Nə?! Yox olmayacaq (təpiklə ağzından vurdular).

-          Zorla dedim, tula! Türk tulası.

   Yaşlı anasını saçından tutaraq yanına gətirdilər. Yazıq, yaşlı məlahətli səsi indi imdad diləyirdi qorxu və dəhşət saçırdı.

-          Yox oğraş! Bax necədi! (Qadını döyürdü, başını partlatdı.Yox….. heç kəs xilas edə bilmirdi, hamısının qolları bağlı idi.

-          Yox! Ana!..( çırpınırdı, dəhşətlə çığırırdı, amma heç nə edə bilmirdi.)

-           Bax oğraş ! – qarının döşünü açdı

-          Cavanlıqda pis şey olmayıb aaa….

    Cibindən bıçağı çıxartdı və döşünü kəsdi.

-          Hay-haray, kömək…Allah nə dəhşət.

-          Sənin Allahın kömək edə bilməyəcək. Oğraş, ye, ananın döşünü .

  Əhməd kişinin çığırtısını anasını döşü ilə kəsdilər. Ana yerində çapalıyırdı.

-          Oğluna bax, qarı!

    Həmin bıçaqla Əhmədin üzərinə getdi.

-          Gəl bura, bax oğluna, bircə oğluna yaxşı bax, cəhənnəmdə  görüşəcəksiniz. Qurban deyirəm, Hayestlərə!

    Bərkdən çığırdı, murdar qanlı bıçağı yuxarı qaldırdı, əlini aşağı saldı .

-          Yox, səni belə rahat canını qurtarmağa qoymayacağam.

    Qulağını kəsdi. Ananın öz dərdi yadından çıxmışdı:

-          Oğlum, sən niyə belə edirsən? Sən dörd il evimizə gəlib Əhməddən iş istəyənsən, dörd il evimdə yemək yeyib, mənə ana deyən.

-           Mən ?..- iyrənc gülüşlə

-           Hə…bax.

     Əhmədin boğazını üzdü, qadının əlindəki aftomatın başı ilə başını 2 yerə böldü.

-          Amma köpək qızı yaxşı bişirirdi.

   Qızın üzərinə gəldi:

-          Hə, sən Asəmən – bıçağı üzünə gəzdirdi:

-          Get, iyrənc üzünə tüpürdü .

    Üzünü sildi,  qarnından təpiklə vurdu.

-    Mənə kəndir – qızın əllərini ağaca, ayaqlarını isə maşına bağladılar.

-Yavaş-yavaş sür!

       Maşın getdikcə irəliləyirdi, qız yazıq dartınırdı, qışqırığı…

-          Aman Allah!..

    Qışqırığı hər yana yayılmışdı.

-          Bəsdirin, öldürün məni, canım qurtarsın. Buraxın, buraxın məni.

-          Yox, olmayacaq ! Səni bu hala salmaq üçün mən uzun illər gözləmişəm.Üzr istə, it kimi yalvar.

-          Yox, görməyəcəksən bunu. Dart getsin.

   Maşın sürətini artırdı, qız daha da qışqırırdi:

-          Ay ana!..

    Bədən iki yerə bölündü. Ağ qarlı yer qıpqırmızı oldu.

-          Bax türklərin bayrağına oxşayır. Köpəkçilər öləndə də kimliyini bildirirlər.

     Ana isə donub baxırdı. Heç gözündən  yaş gəlmirdi. O Sevda xanım, ana, heç yuxarı belə baxmırdı.

-          Sən çox təmizkarsan, hər gün demək olar ki, çimirdin. Gəl yenə çim.

   Benzin bakını üzərinə əndərdilər, spiçkanı gözünün önündən oyan-buyan fırlatdılar.

-          Qorxursan? Hə?.

-          Lənətə gələsən, oğraş.

   Spiçkanı üzərinə atdılar. Ana çığırırdı:

-          Vay,  yandım.

   Ermənilər isə məzələnirdi. Daha da benzin ataraq ananı yandırırdılar.Ana dəhşət içində öldü, doğrusu məhv oldu. Qoca qarı başına döyərək:

-          Canları qurtardı, görəsən bizə nə edəcəklər?

-          Ay Allah.

-           Bir ailə belə dəhşətlə məhv olundu. Kim tərəfindən? Əhmədin ən yaxın dostu tərəfindən.

   Hamıya, hamıya belə divan tuturdular. Növbə bizə çatdı.

-          Ooo…Leyla xanım, siz də burdasınız, şəhərin baş uşaq həkimi. Gəl bura.

   Saçımdan tutdular, sürütdəyərək ardınca aparırdı, başımda elə hiss vardı ki, indi bu saat dərim başımdan qopacaq. İyrənc ayaq izinin palçığı üzümə dəyirdi. Arxamca oğlum qalxdı, onu da, qızımı da, əlindəki qundağı da götürdülər.

-          Leyla xanım necə səni əzrayıla təslim edək? Armen, yadındadı, sənin uşağın ölürdü?

-          Yadımdadır.

-          Yadındadır ki, mən onu xilas etdim?

-          Yadımdadır. Arvadın Aykanuş dolansın deyə evimə götürdüm və qospitalda ona iş verdim?

-          Yadımdadır.

-           Sən o  yaxşılıqların əvəzi uşaqlarıma dəymə! Mənlə nə istəyirsən et, lap zorla, amma uşaqlarıma dəymə.

   İyrənc gülüşlə güldü:

-          Leyla xanım.

   İyrənc qızıl qana batmış əllərini saçıma sürdü.

-          Sən çox gözəl qadınsan, döşlərin böyükdür,  adam baxanda iştaha gəlir. Amma bu gecəni bizlər çoxdan gözləyirik, lap çoxdan sən hələ mənim oğlumu xilas edəndə, mən sənin övladını necə öldürəcəyimi fikirləşirdim. Sən, bu həzzi qoymayacaqsan ki, biz çıxaraq. Bilirsən, o nə düşünmüşdüm vaxt. Deyim sənə? Yox, göstərəcəyəm qundağı qızımdan aldı, qızım  çarpışırdı, dırnağları ilə sifətini qanlatdı.

-          Ah ,türk  qadını .deyirlər qurddan yaranmısınız, hərdən mən də buna inanıram .Ha-ha ha. Heyif deyirlər biz çəyirtkədən yaranmışıq.

-          Hə, əclaflar siz də onlar kimi iyrəncsiniz. gələn kimi  obanı məhv edirsiniz. Bax qardaşına ,onun neçə yaşı var? A..yadıma düşdü, 7 aylıqdır hələ.

   Uşağı soyondurdu,lüt-ətcəbalaydı uşaq.

-     Burax oğlumu, burax məni

   2 erməni məxluqu tutdu, nə qədər çırpınsam da.Heç nə edə bilmirdim.

-   Bax, yaxşı bax,  yanına qoyun itini gətirdilər, bu it izi izləməyə çox kömək edir ,onu ləzzətli, dadlı bir şeylə yedizdirmək lazımdır.

    Pıçaqla körpənin üzərini cızdı, uşaq qana bələndi. itə yaxın tutdu, it yerində dayana bilmirdi. Hey diştəm atırdı. Gözümün qarşısında onu necə doğduğum, bələdiyim, laylay deyərək yatırtdığım anlar keçirdi, amma indi o..Qışqırdım :

-          Yox, oğlum, yox.

  İt əlinin  bir parçasını dişlədi, uşağın çığırtısı hər yanı bürümüşdü. Uşaqlarımı da tutmuşdular. Tamamilə körpəni itə atdılar. İt paramparça etdi körpəmi. İtləri də özləri kimi vəhşiləşmişdi.

-          Ah, belə həzdən lap cuşa gəlmişəm.

   Qızımı 4 erməni məxluqu  hərəsi bir tərəfdən tutdular.

-          Ana, kömək et! Ana, yox, eləmə yox… – çığırtı səsləri dəhşət yayılırdı.

   Qızıma baxdım gözləri….Yaşlı gözləri məndə idi. Baxırdım, amma heçnə kömək edə bilmirdim. Həmişə yanında olduğu anası indi də yanında idi. Dəhşətli anında da yanında idi. O an özümə nifrət etdim …özümə nifrət etdim ona görə ki, onları bu vəhşi dünyaya gərək gətirməzdim. Onlar doğulmasaydı, indi də bu zülmü çəkməzdilər. Qızım isə mənə baxırdı, heç danışmır, sadəcə baxırdı. Azğınlaşmış məxluqlar qızımın boğazını,  daha doğrusu xirtdənəyini ağzına alıb çeynədi. Qızımdan dəhşətli səs gəldi :

-          Ana……….. Qan bürümüşdü.

   Mən ölüm arzulayırdım, azğılaşmışlar qızımı zorlamaqları bir yana, onunla bərabər necə əllərində öldüyünə baxaraq həzz alırdılar .

-          Ara can verəndə kayf ayrı cür olur. Eh, bu türk qızları ölürəm də onlar üçün.

   Oğlum dözə bilməyib kəndiri  qırdı, cumub erməni məxluqunun xirtdənəyindən dişləri ilə yapışaraq savaşdı. Bacısının qanını elə ordaca aldı, heç kəs ala bilmirdi. Onun əlindən ermənini nə qədər alsalarda. Elə bil, ulu Boz Qurdun ruhu girmişdi onun bədəninə, qurd kimi kafiri cəhənnəmə vasil elədi.

-          Ax, türk çocuğu, dayan.

   Dəmir tikanlı məftillərlə onu ağaca bağladılar.

-          Necəsən ara? Yaxşısan?

    Sonra benzini ayağına tökdülər, yan, ara. Kibriti yandırıb onun üzərinə atdılar. Oğlum yanırdı, çığırırdı, amma yenə də mənə baxırdım onlar canını qurtarırdılar. Bu zülümdən mən hələ də burda idim. Tədricən onu yandırdılar.    -Yan, ara, yan cəhənnəmə get.

-          Məni niyə axıra saxladılar? Gəlin, oğraşlar, gəlin, öldürün məni.

-          Aha ölmək istəyirsən, – başüstə, – təşkil edərik.

   Saçlarımdan sürüyərək tankın təkərinə apardılar, ayağımı təkərə ilişdirdilər . —    Ara, başla, amma yavaş-yavaş, heç yana tələsmirik.

   Mator işə düşdü, səs məni lərzəyə gətirmişdi, dəhşətdən səsim tutlmuşdu, elə bunların nə vaxt bitəcəyini fikirləşirdim. Təkərlər yavaş-yavaş irəliləyirdi, əzilirdim, ağrı dözülməz idi, çığırırdım hamı kimi, hərəni bir yerdə qətlə yetirirdilər. Ətrafa çocuklarıma baxdım, onların üzərində ağ kölgəyə bənzər duman vardı, getdikcə görüntü aydınlaşdı. Bu mənim ailəm idi, uşaqlarım və ərim. Ağrını hiss etmirdim. Artıq  ölümün vasitəsi ilə qurtulmuşdum, o erməni vəhşilərinin əlindən. Mənim də həyatım və ailəm vardı, sizin kimi  amma onu məndən aldılar, elə həyatımı da, sadəcə azəri olduğuma görə. Ey millət, eşit,  biz orada bir səbəbdən qətlə yetirildik. O da milliyətimiz idi. Bilin, sabah mənim yerimdə sən, bacın, anan, çocuğun ola bilər.Birləş, düşmənini tanı və torpağını qoru. Qoru ki, sənin olsun, qorumasan heç həyatında sənin olmayacaq, keçmişdə də bizim deyildi  o anda da. Gələcəkdə olsun deyə, birləş, dünyaya göstər kimliyini. Babalarımızın dedikləri kimi (Topraq bizim deyil. Topraq məzarlarda uyuyan babalarımızın və axirətəcən doğulacaq çocuqlarımızındır!!! ).

 

                                                                   ORXAN MUXTARLI